maandag 25 september 2017

Human Nature in its Fourfold State

If there is one book that stands out more than others as rep­re­sen­tati­ve of the best of the Scottish religious classics it is Human Na­ture in its Fourfold State. It met wide accept­ance not only in Scot­land, but also abroad. Already in the eighteenth cen­tury it was trans­lated into Dutch. In this work Thomas Boston (1676-1732) states in an impressive way the doctrine of free grace against all legal deviations. He clearly dis­tinguishes the office of the law and of the gospel. He testifies of God's unconditio­nal mercy and grace against the background of man's total depra-vity.
The facts concerning the life of Boston are easily set down. He was born in 1676 at Duns, that is some miles south-east of Edinburgh. His father was a godly man, who was in the killing times imprisoned for his faith. At the age of eleven Boston was taken by his father to hear Henry Erskine preaching nearby Whitsome.
Henry Erskine was the father of Ebenezer and Ralph, who became fellows of Boston in the line they took to set forth the truth of the gospel. The preaching of Henry Erskine was blessed to the soul of Thomas Boston. In his college years he came in touch with James Fraser of Brea, a staunch confessor of the refor­med faith. In 1697 at the age of 21 Boston was licensed to preach the gospel an in 1699 he was ordained.
It was not easy for him to find a settlement because of his spiritual fervour and the power of patrons and landowners. His first charge was in Simprin. He stayed there until 1707, when he moved to Ettrick, which is a remote place not far from the borderline between England and Scotland. He remained there until his death in 1732.
At the outset of his ministry Boston lighted upon a book whose method and outlook were destined to influence his life and teaching profoundly. This was The Marrow of Modern Divinity. It dated from the days of the Westminster Assembly, and when its title spoke of ’Modern Divinity it referred to what was modern in the maturity of the Puri­tan movement. The method of dealing with law and gospel which he found in this work proved very helpful to him.
Until then Boston had warned his hearers against their sins and urged the necessity of regener­ation. He kept doing this, but his preaching got a different note. He became to preach with force and power the ample warrant that every sinner who hears the gospel has to avail himself of its gracious pro­vision.
In that days there was in reformed circles in Scotland a hesi­tancy to preach freely and without qualifications and reserva-tions the good news to all sin­ners of a Saviour who is willing to receive as many as come to Him. The Marrow of Modern Divinity was republished by his friend James Hog of Carnock. This lead to what is called the "Mar­row Controver­sy". 
The assembly of the Church of Scotland condemned the book. Is was charged that it lead to antinomianism. Boston set to the task to prepare a new edition of The Marrow with notes of himself to show that this charge was without ground. Boston, Ralph and Ebene­zer Erskine and several others defended the teaching of The Marrow. They were called the "Marrow Men" The protested against alleged antinomia­nism and reacted against a real neonomianism.
The "Marrow Men" stres­sed that a sinner cannot prepare himself for grace and that all that he does before closing with Christ for life and salvation are "splen­did sins". The gospel is not a new law but it is the fulfilment of the law. Faith is the empty hand that is stretched out to receive the Sav­i­our. The believer receives Christ both as Saviour and Lord. The sin­ner is united to Christ and Christ's Spirit dwells in him. He re­ceives the moral law out of the hands of Christ and loving the Savi­our he de­lights to keep his commandments.
Boston and his fellows stressed that the source of all the believer's help is only in Christ. For our jus­tification, assurance and sanctification we must look on Christ alone. Boston shows us how to preach a whole Christ in all his glory, beauty and suitableness. He learns us that we must not separate Christ and any of his benefits. It is a powerful antidote against dis­tortions of the gospel of free grace which lead to "second blessing teaching", antinomianism or legal­ism.
As already indicated Boston's name remained well know after his death through his book Human Nature in its Fourfold State. The sub­stance of this work had already been preached in his first congregati­on at Simp­rin. In 1708 and 1709 it was recast and amplified and given from the pulpit of Ettrick. His physician dr. Trotter urged him to publish. it were the notes of his sermons on the human nature that seemed to Bos­ton most appropriate. Is was not till handled a bound copy of his work. As indicated by its title Human Nature in its
Four­fold State consists of four parts. In the first Boston dis-cusses the state of innocence, in the second the state of nature, in the third the state of grace and in the fourth the eternal state. In the first part Boston declares that God made man altogether righteous. Man's under­standing was a lamp of light. Man had a perfect knowledge of the law of God.. His will was in all things agreeable with the will of God. His affec­tions were orderly, pure and holy. The original righteousness was natu­ral, uni­ver­sal, but also mutable. It was a righ­teousness that might be lost and was in fact lost by Adam's fall.
In the state of innocence God promi­sed man life upon the condition of obedience to his command­ments. The penalty was death. The doctrine of the state of innocence shows us that not God but man himself was the cause of sin. In the second part about man's natural state i.e. the state of the natural man after Adam's fall Boston speaks in the first place about the sin­fulness of man's natural state.
Every imagination of the thoughts of the heart of man are evil continually. Our leading faculty the under­standing is despoiled of its primitive glory. We are blind for the glory of God and his ways. The natural man is void of the saving know­ledge of spi­ritual things. Our commanding faculty the will is now ut­terly unable for what is truly good and acceptable in the sight of God. By nature we are enemies to God and to his Son Jesus Christ. The natural man is an enemy to Christ in his office of Prophet. He does not want to lis­ten to his voice. He is an enemy to Christ in his priestly office.
Men naturally think high of their own duties and the do not see the need and value of the blood of Christ. The natural man is also an enemy to Christ in his office as King. He does not want to crucify his own lust and to obey Christ's command­ments. When dealing about the state of nature Boston speaks in the second place about the misery of that sta­te. The state of nature is a state of wrath. That must be preached in order that sinners fly form the wrath to come. So long as we are in the state of nature it is im­possible to have salva­tion and life.
In the third place Boston speaks about man's utter in­ability to recover himself. This knowledge is necessary for the due humiliation of the sinner so that he may see his absolute need of Christ and of the power of his grace. We must learn that we cannot be saved by our civility, morality, duties and by a faith and repentance which have sprung out of our natural powers. Let the saints admire the freedom and power of grace which came to them in their helpless condition, made their chains fall off and brought them out of the sta­te of sin and wrath to the state of grace.
In the part about the state of grace two issues are handled, na­mely the regeneration and the union with Christ. By regeneration and by union with Christ we are brought in the state of grace. Boston ma­kes a distinction between awakening and converting grace. Some have sharp convictions for a while, but these go off and they become as careless about sal­vation as ever before. 
Some apply the plaster to the wound before it is sufficiently searched. They are never shaken out of them­selves and their own righteousness. There may be great flashes of joy and a reformation of life and manners where the sanctifying of the Spirit of Christ never came to rest upon the soul. But regene-ration is a real and thorough change.
It is a change of the qualities and dispo­sitions of the soul. Though in regeneration every part of the man is renewed, there is no part of him that is perfectly renewed. In regene­ration man is illuminated in the knowledge of God, of sin, of himself, of Jesus Christ and the vanity of this world. Our will is cured of its utter inability to will what is good. In regeneration there is a happy change made on the affections. Our desires are set upon God and upon the thing above. 
As the child is passive in generation, so the child of God in regeneration. It is God's work in us. We can know that we are in the state of grace by the effects of regeneration. Were we lead to see the sinfulness of sin and the exceeding glory of Christ. Are our desires after God? Just as Watson Boston states that several of the Lord's people know not precisely the time of their regeneration and cannot trace the steps of the way in which it was brought to pass.
Having spoken of the change made by regeneration Boston proceeds to speak of the change made on men in their union to Christ. They who are in the state of grace, are united to Christ an cut off from their na­tural stock. The union to Christ is a spiritual and indissoluble uni­on. The cutting of the branch from the natural stock is performed by the pruning knife of the law, in the hand of the Spirit of God. The law shows us that we are utterly unable to be saved by our own works. We have to learn that we can no more believe than we can reach our hand to heaven.
When we are thus distressed, we are taken up and in­grafted in Christ and the spirit of faith is given to us. All who are in Christ have been broken form all confi­dence in themselves. Christ apprehends the sinner by his Spirit and the sinner, thus appre­hended, apprehends Christ by faith.
Both law and gospel are used by ingrafting the sinner in Christ. The law shows us our needs. The gospel is God's answer to our needs. From their union with Christ several benefits flow to the belie­vers. The chief are justification, peace with God, adopti­on, sanctifi­cation, growth in grace, fruitfulness in good works, ac­ceptance of these works, establishment in the state of grace and a special con­duct of providence about them.
In the last part of Human Nature in its Fourfold State Boston speaks about the eternal state of believers and unbelievers. In this section he deals with death and the difference between the righteous and the wicked in their death. After that the resurrection, the gene­ral judgment and the kingdom of heaven and hell are handled. Boston stresses that there is no salvation outside Christ. We must in this life be united to Christ to inherit his eternal king­dom. Both the glo­ry of the righteous and the torments of the wicked are eternal. Bos­ton ends his book with a moving and passionate appeal to unbelievers to seek their safety in Christ alone.

zaterdag 26 augustus 2017

Wat zijn de wortels van de nieuwtestamentische rustdag?

Al een aantal malen bereikte mij de laatste tijd de vraag hoe het ligt met de eerste dag van de week als rustdag. De eeuwen door heeft de christelijke kerk haar samenkomsten op de eerste dag van de week gehouden. Echter, hoe verhoudt zich dat met het oudtestamentische gebod om na zes dagen van arbeid op de zevende dag van de week te rusten?
Een vragensteller had horen beweren dat de eerste dag van de week als rustdag pas na een paar eeuwen in de kerk zou zijn opgekomen. Constantijn de Grote, de eerste christelijke keizer van het Romeinse rijk zou hiervoor verantwoordelijk zijn ge-weest. Zij die zo denken, menen dat de Reformatie op een aan-tal punten niet radicaal genoeg zou zijn geweest.
Echter, Constantijn was de eerste christelijke keizer van het Romeinse rijk. Hij liet als eerste wetten uitvaardigen om de eerste dag van de week als rustdag te houden. Dat betekent echter niet dat pas onder Constantijn de christenen de eerste dag van de week als dag van samen­komst gingen houden.
De wortels daarvan liggen al in de apostolische tijd. Omdat de Heere Jezus Christus op de eerste dag van de week opstond, hadden christenen op deze dag hun onderlinge bijeenkomsten. Waar dat mogelijk was, gingen Joodse christenen op de laatste dag van de week ook naar de synagoge. Echter, naar mate de tijd voortging groeiden kerk en syna­goge steeds verder uiteen. De eerste dag van de week bleef als dag van samenkomst over.
In de eerste brief van Paulus aan de gemeente van Korinthe wordt duidelijk dat de apostel van deze praktijk uitgaat. In Openbaring 1:10 wordt de eerste dag van de week ‘’de dag van de Heere’ genoemd. Bij de woorden ‘van de Heere’ staat in het Grieks geen zelfstandig naamwoord. Dat is wel het geval als het om de dag van de Heere als de laatste dag gaat. Hier staat een bijvoeglijk naamwoord. Het gaat om die dag van de week die met de Heere Jezus Christus is verbonden en dat is de eerste dag.
Volgens het Nieuwe Testament hebben Joodse christenen de vrijheid zich aan de mozaïsche wetgeving te houden. Christenen uit de heidenen leidt het alleen maar af van de kern van het Evangelie, namelijk dat Christus ons verlost van de vloek van de wet. Zowel in de brief die hij schreef aan de gemeente van Colosse als in die aan de Galaten brengt de apostel Paulus naar voren dat heidenchristenen die zich aan de mozaïsche wetgeving (sabbat, oudtestamentisch cul­tisch jaar, spijswetten) houden, daarmee aangeven dat zij de kracht van het Evangelie niet kennen.
Nu in onze tijd meerdere christenen voor de zevende dag als rustdag gaan pleiten, krijgen deze brieven op dit punt een nieuwe actualiteit. Soms wordt het argument gebruikt dat wij op deze manier gemakkelijker ingangen bij het Joodse volk voor het Evangelie krijgen. Echter, rabbijnen stellen dat helemaal niet op prijs dat niet-Joden de zevende dag als rustdag houden. Dat is volgens hen een voorrecht dat alleen het Joodse volk toekomt.
De eerste dag als dag van samenkomst heeft niet alleen nieuwtestamentische wortels, maar wordt als zodanig ook al helemaal aan het begin van de kerkgeschiedenis vermeld. De brieven van Ignatius van Antiochië behoren bij de oudste chris-telijke literatuur buiten het Nieuwe Testa­ment. Heel nadruk-kelijk stelt Ignatius dat christenen de dag van de Heere houden en niet de oudtestamentische sabbat.
Ook in de brief van Barnabbas, een geschrift uit de tweede eeuw, wordt de achtste dag (dat wil zeggen de eerste dag van de week) als dag van samen­komst genoemd. Deze brief suggereert dat het sabbatsgebod zijn vervulling heeft ge-vonden in de eerste dag van de week als nieuwtestamen-tische dag van samenkomst.
Bij de oudste getuigenissen van niet-christenen over chris-tenen behoort de brief van Plinius de Jongere, stadhouder van Bithynië, aan keizer Trajanus. Hij schreef de keizer hoe hij met chris­te­nen in zijn provincie omging. Hij meldde daarbij onder andere dat christenen nog vóór de zon was opgegaan op de eerste dag van de week samenkwamen en in hun samen-komsten liederen ter ere van Christus als God zongen.
Het is een volstrekte vertekening van de feiten als de eerste dag van de week als rustdag als een feitelijk heidense vinding van Constantijn zou zijn. Dat Constantijn wetgeving ter bevor­de­ring van de zondagsrust invoerde, betekent niet dat pas onder zijn regering christenen op de eerste dag van de week samenkwamen. Dat hadden zij al vanaf het begin gedaan.
Aan­van­kelijk moesten de samenkomsten vóór zonsopgang en na zonsondergang plaats vin­den. Vele van de eerste christe-nen waren slaven en moesten overdag werken voor hun meesters. Waar christenen een groot deel van de bevolking gingen vormen, werd het mogelijk de eerste dag van de week ook als rustdag te gaan houden. Die ontwikkeling heeft Constantijn de Grote door middel van wetgeving bevorderd.
Voor heidenen werd deze ontwikkeling acceptabel gemaakt, omdat Constantijn suggereerde dat de God van de Bijbel feitelijk dezelfde was als de zonnegod. Op staatkundig gebied kon Constantijn zo het monotheïsme bevorderen zonder dat heidenen direct aan de God van de christenen behoefden te denken. Dat elke week weer de eerste dag van de week een rustdag was, was wel typisch christelijk.
Ik ga voorbij aan de vraag hoe diep geworteld het christelijke geloof bij Constantijn was. Daar wordt door historici ver-schillend over geoordeeld. Als keizer moest en wilde Con-stantijn wel met de realiteit rekenen dat slechts een minder-heid van zijn onderdanen bij de christelijke kerk behoorde.
Zeker is dat de christelijke kerk van zijn dagen Constantijn dankbaar was voor het feit dat die dag die zij al eeuwen lang kenden als dag van samenkomst nu ook een rustdag voor de maatschappij werd. Zo werd bevorderd dat iedereen die tot de christelijke kerk behoorde, de samenkomsten op de eerste dag van de week kon bezoeken.
In onze tijd zien we de omgekeerde ontwikkeling. De overheid kan niet bepalen welke dag van de week voor christenen een bijzonder karakter heeft. Dat is en blijft de eerste dag. Door zondagswetgeving af te breken maakt zij het christenen wel moeilijker om deze dag voor de Heere en Zijn dienst vrij te houden.
Een aparte vraag is hoe nauw de relatie is tussen de eerste dag van de week als nieuwtesta­mentische dag van samen-komst en de oudtestamentische sabbat. Moet de nieuwtesta­-men­tische dag van samenkomst wel als rustdag worden gehouden? Het Oude Testament laat ons zien dat een dag van samenkomst altijd een rustdag behoort te zijn. Dat principe blijft onder de nieuwe bedeling staan.
Wie meent dat onder de nieuwe bedeling de zevende dag de rustdag is, zou de rustdag op zaterdag moeten houden, maar de samenkomsten van de gemeente toch op de eerste dag van de week moeten beleggen. Verbonden met de herdenking van de opstan­ding van de Heere Jezus horen die zondermeer op de eerste dag van de week als de dag van de Heere. Feitelijk kom je dan bij twee rustdagen uit. Dat is niet erg praktisch en ook bijbels moeilijk te gronden. Het feit dat de kerk de eeuwen door de eerste dag van de week als rustdag heeft gehouden, is dan ook helemaal in de lijn van de bijbelse gegevens.
De Reformatoren legden echter geen nauwe relatie tussen het rusten als ordening vanuit de schepping en de eerste dag van de week. Onder de nieuwe bedeling betekende dit rusten naar hun overtuiging allereerst dat wij alle dagen van ons leven van onze boze werken moeten rusten. Luther en vooral Calvijn hebben om praktische redenen zondagsheiliging bepleit. In zijn commentaar op Genesis slaat Calvijn overigens tonen aan die al aanleiding geven om de eerste dag van de week als rustdag met de scheppingsorde te verbinden.
In het gereformeerde protestantisme heeft deze lijn zich na Calvijn verder doorgezet. Dat zien wij in het bijzonder, maar zeker niet uitsluitend, in het puritanisme. Op de Dordtse synode worden in antwoord 103 de woorden ‘op de sabbat’ ingevoegd. In de oorspronkelijke uitgave stond enkel dat men op de rustdag naarstig tot Gods gemeente moet komen.
Van groot belang is te beseffen dat men bij de sabbat niet aan de zevende, maar de eerste dag van de week dacht. De eerste dag van de week is als de dag van de Heere de nieuw-testamentische sabbat. De Engelse puriteinen en de Schotse gereformeerden hadden bezwaren tegen de benaming ‘zon­dag’ voor de eerste dag van de week. Zij spraken over Lord’s Day of (Christian) Sabbath. Dat is tot op de dag van vandaag zo gebleven. Als het gaat om een twintigste-eeuwse prediker denk ik bijvoorbeeld aan Martyn Lloyd Jones. Bij Schotse kerkgebouwen pleegt vermeld te staan dat er diensten zijn op de sabbat. Dan gaat het echt niet om de zevende dag van de week, maar zondermeer om de eerste dag.
Naast diensten op de sabbat is er in behoudende ge­meenten altijd ook een wekelijkse doordeweekse samenkomst. Het ontbreken daarvan wordt als een bewijs van geestelijk verval gezien en een symptoom dat er in de bewuste gemeente niet veel meer is dan wat wij zondagschristendom noemen. Dit is even terzijde. Hier zien we een aanwijzing dat er ook in de gereformeerde gezindte veel zondags­christendom in de negatieve zin van het woord is.
Laten wij wel ernst maken met het heiligen van de eerste dag van de week als dag van samenkomst en rustdag. De boodschap die wij in de samenkomsten van de gemeente horen is altijd ook een appèl om alle dagen van ons leven van onze boze werken te rusten.
Wie dat doet, ziet uit naar de grote dag des Heeren. Naar de rust die er overblijft voor het volk van God. In het nieuwe Jeruzalem zal er geen wekelijkse rustdag meer zijn. Als het nieuwe Jeruzalem neerdaalt uit de hemel, vangt de eeuwige sabbat aan. Ongestoord wordt dan de lof bezongen van die Heere Die ons Gode gekocht heeft met Zijn bloed.

Bij uitgeverij De Groot Goudriaan verscheen al weer een aantal jaren geleden het boekje van Bruce Ray Laat ons de rustdag wijden. Deze Amerikaanse predikant geeft een brede bijbelse fundering van de eerste dag van de week als rustdag. Tweedehands is dit boekje ongetwijfeld nog te krijgen. Voor hen die redelijk Engels lezen noem ik On the First day of the week: God, the Christian and the Sabbath. Dit is een uitgave van Day One en de auteur Iain D. Campbell. 

zaterdag 29 juli 2017

The Law in Holy Scripture

I call your attention for a bundle of essays published more than ten years ago; a bundle that is still very relevant. Just as the title indicate its topic is: the Law in Holy Scripture. With one exception the authors all belong the Lutheran Church Missouri Synod; a conservative Lutheran body that wants to uphold the heritage of classical Lutheranism as expressed in the Formula Concordiae.
We live in an age with a strong antinomian atmosphere. Man wants to be his own master and make his own decisions. The articles in The Law in Holy Scripture makes clear to us that the ‘law’’ (thora) in its several aspects ought to have a fundamental place in the faith and life of a Christian. That makes that this bundle is a bundle just for our time.
Not only antinomianism but also legalism is a problem of all ages. Do we find our only ground of acceptation in the sight of God in what Christ did on Calvary or somewhere else? The essence of the Reformation is that our justification is only based on the righteousness of Christ that is imputed to us and received by faith.
From the side of a large number of New Testament scholars this perspective is seriously questioned. A so called new per-spective on Paul has been developed especially the last decennia of the former century until now. According to the new perspective on Paul justification has not to do with soteriology but with ecclesiology, ethnic exclusivism and salvation history.
Without denying element of truth in the new perspective its fundamental orientation is wrong and it actually embodies a new form of legalism. Finally, our acceptance in the sight of God is based on our own behavior. The elements of truth of the new perspective can easily be incorporated in the classic per-spective of the Reformation. This cannot be said of the reverse.
At the least three articles in The Law in Holy Scripture deal with the new perspective, namely that of Charles A .Gieschen, A. Andrew Das and Arthur A. Just jr. They are all painstaking and important. It is shown that the new perspective does not do justice to important elements of Paul’s teaching.
Especially the article of Gieschen I think to be very refreshing. He shows that Paul’s message of justification is intrinsically linked to his view on man. Since the Fall man is not able to obey God perfectly. The fundamental difference between Paul and early Christianity in general at the one side and (proto)-rabbinic Judaism at the other side is their anthropology. 
Gieschen denies with convincing arguments that the law does not demand perfect obedience. When we understand that actually the law does demand that and man is unable to give that, the new perspective falls down and the strength and truth of the classical perspective of the Reformation becomes clear.
In the opening article Dean O. Wenthe shows that The second the Hebrew word ‘thora’ does not only mean ‘law’, but also the Pentateuch and its story of salvation. ‘Thora’ means ‘instruc-tion’; not only making clear to us what God commands us to do, but also what he promises to us. 
In accordance with the doctrine of the Formula Concordiae in almost all articles in articles in The Law in Holy Scripture explicitly the positive place of the law in the life of a Christian an embodiment of the identity and duty of a Christian is emphasized.
In his article ‘Law in a Law-less World’ rightly says the not only classical Lutherans but also classical Reformed Christians affirm that for the sinner as sinner the law always accuses. The accusing function of the law has a place in the life of a Chris-tian till his death. 
However, Daniel L. Gard states in his article ‘Law and Freedom in the Old Testament’ that knowledge of the distinction between law and Gospel is fundamental for the understanding of the Word of God is far removed from the perspective of Calvin and Barth. I would strongly emphasize that this is true for Barth and for among other neo-Calvinists, but not for Calvin himself and many of his followers during the centuries.
Till his death Calvin has considered himself as a spiritual pupil of Luther. Especially in his early writings you feel Luther’s influence. But also when you read the final edition of the Institution you see in its chapters on justification how fun-damental the law-Gospel distinction remained for Calvin . Apart from the doctrinee of sacraments the difference between Calvin and Luther is more in difference in personality than in theology.
It is true that we can and must say that Calvin spoke more explicitly than Luther on the third use of the law. But the same can be said of Luther’s colleague Melanchthon. And when we read for example Luther’s Great Catechism we see how important were for Luther the Ten Commandments for the identity of the life of a Christian as Christian.
In The Law in Holy Scripture again and again it is emphasized that the accusing function of the law is not its only function. A Christian is free from the condemning power of the law, but jut for that reason wants to fulfil the law and life in accordance with God’s commandments. He shows the realness of his Christianity in his fruits.
David P. Scaer points to the fact the reducing the content of the Word of God to Gospel alone is used nowadays to justify women in office. However, the Gospel was never meant to disintegrate the law. A Gospel without the law not only in ifs accusing function but also as embodiment of the identity of a Christian is another gospel.
It is true that several aspects related to the Mosaic law are not any longer binding for a believer under the new dispensation. In the articles of Dales C. Allison and PeterJ. Scaer it is shown that Jesus, when he as on earth, was both a law observant Jew but at the same time relativized the importance of the food laws and purity laws. 
When Luke in his gospel and the book of Acts speaks about law with regard to its specifically Mosaic elements, law has the meaning of custom (ethos); a custom that is respectable but no more importance must be given to it.
When we see this there is no real difference between Paul as we see him in own letters and Paul as portrayed by Luke. Paul was a gentile to the gentiles and Jew to the Jews but knew that for Jews and gentiles salvation could only be found in Christ who redeemed us from the curse of the law.
I can highly recommend the reading of The Law in Holy Scripture. To be a Christian we have to know the distinction and relation between law and Gospel not only in theory but above all in practice. Studying the articles of The Law in Holy Scripture can be a help.

Charles A. Gieschen (ed.), The Law in Holy Scripture: Essays from the Concordia Theological Seminary Sympo-sium (St. Louis: Concordia Publishing House, 2004), 252 pp., $ 26,99 (ISBN 978-0-7586-5758-9)

woensdag 12 juli 2017

Bijbelgebruik en Bijbelvertaling

De Heere openbaart Zich aan ons in Zijn Woord. Een van de mid-delen om God te leren kennen is dan ook dat wij zelf het Woord van God dagelijks biddend onderzoeken. Daarmee kunnen we nooit te jong beginnen. Ik roep ouders ertoe op hun kinderen zo gauw zij kunnen lezen een Bijbel te geven en in het algemeen tot lezen te stimuleren. 
Een beperkte woordenschat is een grote handicap om de bood-schap van de Bijbel te kunnen begrijpen. De Bijbel zal altijd uitleg en toelichting nodig houden. Dat is niet het enige doel van de prediking, maar maakt er wel een belangrijk onderdeel van uit.
We mogen om de Bijbel beter te verstaan ook allerlei hulpmidde-len gebruiken. Ik denk aan de kanttekeningen bij de Statenverta-ling en een Bijbelcommentaar als dat van Matthew Henry. Ik noem ook de Statenbijbel met uitleg die uitkwam bij De Banier. De kant-tekeningen van de Statenvertaling zijn soms wat beknopt en bij menige tekst is geen kanttekening. De Bijbel met uitleg biedt een kort commentaar op elke tekst en heeft ook zeer handzame over-zichten.
Als wij de Statenbijbel lezen doen wij dat in een editie die het taalkleed heeft van de negentiende eeuw. De uitgave van de GBS is een nauwkeurig nageziene versie van de uitgave die in 1888 onder verantwoordelijkheid van het NBG verscheen. De taalont-wikkeling is doorgegaan. 
Niet alleen gebruikers van de Statenvertaling, maar ook van de Nieuwe Vertaling kregen moeite met de vele verouderde uitdruk-kingen. Het NBG gaf de Nieuwe Bijbelvertaling uit en inmiddels is er ook de Bijbel in Gewone Taal. Nu zijn dat geen Bijbelvertalin-gen die ik graag zou aanraden om als huisbijbel te gebruiken.
De Herziene Statenvertaling is meer dan alleen een hertaling van de Statenvertaling. Voor het overgrote deel zijn verouderde woor-den en uitdrukkingen vervangen. Soms maakte men ook een nieuwe vertaling. Vooral in bepaalde oudtestamentische Bijbel-boeken is dat het geval. Dan is de nieuwe vertaling vergeleken met de brontalen veelal een verbetering. Op elke vertaling is kritiek te leveren. Dat geldt ook voor de HSV. 
In het algemeen zie je in de HSV iets minder het Hebreeuwse en Griekse taaleigen terug dan in de SV. Dat is een verarming. Er is ook onterechte kritiek geweest. Een van de kritiekpunten was dat de hertaling wel wat rigoureus was. Samen met andere punten was dat de kritiek van de GBS.
Van de kant van de Gereformeerde Gemeenten, de Hersteld Hervormde Kerk en ook vanuit het reformatorisch onderwijs is de GBS dringend verzocht om met een goede en grondige hertaling van de Statenvertaling te komen die het taalkleed van de negen-tiende-eeuw vervangt door dat van de eenentwintigste eeuw. De Bijbel is ons gegeven opdat wij God leren kennen. God gaf ons het Oude Testament in het Hebreeuws en voor een zeer klein deel in het Aramees en het Nieuwe Testament in het Grieks. 
Reeds in de Middeleeuwen begon men de Bijbel in de lands­talen te vertalen. Dat waren vertalingen van de Vulgata, de Latijnse vertalingen van de Bijbel. De Reformatie heeft bepleit dat de Bijbel vanuit de oorspronkelijke talen in de landstalen moest worden overgezet.
Men wilde dat doen getrouw aan wat er stond in het Hebreeuws en in het Grieks. De taal van de Statenvertaling had en heeft iets verhevens. Echter voor de zeven­tiende-eeuwse lezer waren net als voor de huidige lezer niet alle woorden alledaags, maar er stonden geen verouderde woorden in.
In de uitgave van de Statenvertaling die wij nu gebruiken, zijn al heel wat zeventiende-eeuwse woorden vervangen. Van ‘kapittel’ is ‘hoofdstuk’ gemaakt, van ‘exempel’ ‘voorbeeld’ en van ‘wijf’ vrouw. Het woordje ‘ende’ is overal door ‘en’ vervangen en dan ben ik bepaald nog niet compleet. Al deze zaken zijn met de GBS besproken om de noodzaak van een hertaling onder de aandacht te brengen en te laten zien dat hertaling geen principieel punt is. Immers, de editie die men nu uitgeeft, is ook een hertaling.
De GBS zou tot hertaling overgaan, maar inmiddels heeft men toch besloten hier­van af te zien. Er bleken namelijk zo veel verouderde woorden en niet meer gebruikte zins­constructies in de Statenvertaling te staan dat het effect op de Statenvertaling te groot zou zijn. Ik was eigenlijk wel wat verbaasd over deze mede-deling. 
Immers, het punt is niet dat een dergelijke hertaling de He-breeuwse en Griekse brontekst van de Bijbel niet meer getrouw weergeeft, maar dat het Nederlandse taalkleed ingrijpend ver-anderd. Een verandering die naar men zelf aan geeft te maken heeft met het feit dat door de taalontwikkeling een groot aantal woorden en constructies in de huidige versie van de Statenver-taling is verouderd.
Hiermee relativeert namelijk de GBS een groot deel van de kritiek die zij in het verleden op de HSV heeft gehad en beveelt zij, al zal dat niet zo bedoeld zijn, feitelijk indirect de HSV aan voor hen die door de veelheid van ver­ouderde woor­den en uitdrukkingen de boodschap van de Bijbel in de negentiende-eeuwse versie van de Staten­­vertaling niet meer kunnen begrijpen. 
Dan denk ik allereerst, maar bepaald niet uitsluitend, aan bui-tenstaanders die je een Bijbel geeft. Want ik neem aan dat ook de GBS de NBV en de Bijbel in Gewone Taal niet als huisbijbel wil aanbevelen. Men kan die in­di­recte aan­­­be­­ve­ling die nu is gedaan door de GBS, opvolgen. Is de taal geen probleem, dan hoeft dat niet. Een tus­sen­­mogelijkheid is om een paralleleditie van SV en HSV aan te schaffen. Dan kan de SV worden gebruikt en waar de taal problemen geeft naar de HSV worden gekeken.
Wat ik jong en oud dringend wil aanbevelen om dagelijks de Bijbel zelf te lezen. Het mag niet zo zijn dat men volstaat met het lezen en voorlezen van Bijbelse vertellingen of van dag­boekjes, omdat de Bijbel zelf te moeilijk zou zijn. Ik weet dat meerderen in kerke-lijk Nederland deze gewoonte hebben, maar dat is een zeer slechte zaak. Lees de Bijbel in een Bijbeluitgave die u/jij begrijpt of gebruik die als hulp erbij in plaats dat de Bijbel helemaal dicht blijft.
Het is waar, om de diepste zin van de Schrift te verstaan is meer nodig dan dat wij alleen de woorden begrijpen. Daarvoor is wedergeboorte nodig. Nodig dat wij gaan verstaan dat de wet ons veroordeelt en dat het bloed van Christus echt van alle zonden reinigt. We verstaan de Schrift pas echt in de mate waarin wij echt de Heere Jezus Christus kennen. 
Onderzoekt daarom de Bijbel biddend om de Heilige Geest. Dan zijn we weer bij het doel waartoe God ons de Bijbel gaf. Ik gaf dat doel al aan. Dat is dat wij verzoening vinden met Hem door Christus’ bloed en ons zo in God gaan verheugen als de Bron van het hoogste goed en Hem gaan ver­heer­lijken.

zaterdag 8 juli 2017

Een gedegen commentaar op de moeilijkste grote profeet

Al een behoorlijk aantal jaren geleden schreef Horace D. Hummel in de serie Concordia Com­men­tary een uitleg over Ezechiël. Hummel heeft vele jaren exegetische theologie ge­do­ceerd aan Concordia Seminary in St. Louis, Missouri. Toen hij de commentaar op Ezechiël schreef was hij al met emeritaat. In 2005 verscheen het deel over de eerste Ezechiël 1-20 en in 2007 over Ezechiël 21-48.
Ik ben zeer te spreken over de Concordia Commentary als geheel. Heel graag vraag ik als is het nu heel wat jaren na hun verschijnen ook aandacht voor de delen op Ezechiël uit de serie. Bij de boeken van de profeten maken we onderscheid tussen grote en kleine profeten. Dat onderscheid is gebaseerd op de omvang van hun boeken. Van de drie grote profeten is Jesaja de bekendste en wordt Ezechiël als de moeilijkste erva-ren.
Bij het laatste valt te denken aan de beelden die hij gebruik. Ik noem ook het feit dat het slotvisioen (Ezechiël 40—48) voor een groot deel uit de beschrijving van het tempel­complex bestaat en van de offers die in de tempel moeten worden ge-bracht. Menige Bijbellezer vraagt zich of wat het belang en de betekenis daarvan is.
Ongetwijfeld zijn er ook heel bekende teksten in Ezechiël te vinden waar menige preek aan is gewijd. Ik denk aan de pro-fetie over de dorre doodsbeenderen in Ezechiël 37, aan de beek die ontspring uit de tempel in Ezechiël 47 en aan de indringende oproep tot bekering in Ezechiël 33. Wie Ezechiël nauwkeurig leert lezen, gaat het belang van dit Bijbelboek als geheel zien,. zien
De commentaar van Hummel op Ezechiël 1-20 opent met een inleiding waarin belangrijke waarvoor het boek Ezechiël ons stelt worden beantwoord. Hummel geeft daarin ook een uit-gebreide verantwoor­ding van zijn wijze van uitleg. 
Hij laat zien hoe wezenlijk de tweeslag oordeel en heil is voor de profetieën van Ezechiël. In de eerste helft van het boek (hs. 1-24) en ook in de profetieën tegen de volkeren (hs. 25-32) overheerst en onheil. De tweede helft van Ezechiël (hs. 33-48) is en boodschap van heil. Hummel legt terecht een heel directe relatie de tweeslag van wet en Evangelie.
Niet alleen lutherse maar ook gereformeerde christenen zijn overtuigd van het belang van het existentieel verstaan van die tweeslag om echt zicht te krijgen op de inhoud van de Schrift. Als Kerk van Nederland hebben wij trouwens in de Heidel-bergse Catechismus een gereformeerd belijdenisgeschrift met een onmiskenbaar lutherse kleur. Hummel wijst erop dat wie de Schrift klassiek leest uitleg en toepassing nooit van elkaar kan losmaken. Echte uitleg vraagt om toepassing en goede toepassing is gebaseerd op een juiste uitleg.
Van de grote profeten stelt de Hebreeuwse tekst van Ezechiël ons voor de meeste vragen. Evenals bij Jeremia is de tekst van Septuaginta korter dan de MT als is het verschil minder groot dan bij Jeremia. Hummel wil in navolging van Greenberg zoveel als mogelijk is vasthouden aan de MT zonder te ont-kennen dat soms de Hebreeuwse tekst achter de Septuaginta de voorkeur verdient. De tekst van Ezechiël heeft ook vele hapax legomena. Ook dan is de Septuaginta van belang. Daar lezen we in deze oudste vertaling van het Oude Testament deze hapax legomena zijn opgevat.
Opvallend bij Ezechiël is de veelheid van genres waarvan hij zich bediend. In het bijzonder kenmerkend voor Ezechiël zijn de allegorieën. Daarnaast noemt Hummel ook de teken­handelingen van de profeet die in zijn boek worden beschre-ven.
Kenmerkend voor de taal van Ezechiël is het sterke accent dat valt op de HEERE Zelf. Heel vaak lezen we de woorden: Ik de HEERE. Nergens in het Oude Testament komen we ook zoveel de combinatie Heere HEERE tegen als in Ezechiël. De profeet zelf wordt telkens weer als mensenkind aangesproken. 
Zo wordt de kleinheid van de mens, ook van de profeet, ten opzichte van de glorie en majesteit van de HEERE onder-streept. Hummel wijst op het belang van de dateringen voor de structuur van Ezechiël. Op de datering van laatste profetie na die gaat over de ondergang van Egypte (Ez. 29:17), zijn de dateringen chronologisch geordend.
Hummel wijst terecht op het feit dat de heerlijkheid van de HEERE in Ezechiël het karakter heeft van een hypostase en al voorbereiding vormt op de menswording van Jezus Christus. In het slotvisioen wordt de vorst niet in uitbundige messiaanse kleuren getekend. Hummel wijst erop dat de vorst uit het huis van David zoals Ezechiël daarover spreekt als stadhouder van de HEERE over Zijn volk regeert.
Jezus Christus vervult niet alleen de profetieën over de vorst uit het huis van David in Ezechiël maar ook die over het ver-lossende optreden van de HEERE en Zijn heerlijkheid. Hummel schreef een waardevol commentaar over Ezechiël. Hij geeft een grondige uitleg met bezonnen toepassingen waarin die een sterk christologisch karakter dragen en waarin de tweeslag van wet en Evangelie doorklinkt.

Horace D. Hummel, Ezekiel 1-20, Concordia Commentary (St. Louis: Concordia Publishing House, 2005), hb. xxiv +615 pp., prijs $54,99 (ISBN 0-7586-0315-0) en Ezekiel 21-48, Concordia Commentary (St. Louis: Concordia Publishing House, 2007), hb. xxv + 913 pp., prijs $54,99 (ISBN 0-7586-1001-0).

dinsdag 6 juni 2017

De inhoud van het Evangelie van Gods genade. Naar aanleiding van de nieuwe missie van Tot heil des volks

Orthodoxie en vrijzinnigheid
De kern van het Evangelie van Gods genade is dat Jezus Christus God bleef en mens werd om zo de toorn van God plaatsvervangend weg te dragen. Het Evangelie van Gods genade is onlosmakelijk verbonden met de realiteit van Gods heiligheid en majesteit. God is zo heilig Hij kan en wil de zonde niet ongestraft laten. In Zijn liefde zond God Zijn Zoon naar deze wereld opdat Hij zou doen wat God van de mens vraagt. 
Een Bijbeltekst waarin dat duidelijk is verwoord is Joh. 3:16: ‘Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn enig-geboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.’
Het grote verschil tussen orthodoxie (rechtzinnigheid en dat in de Bijbelse en positieve zin) en vrijzinnigheid is de kijk op God, op Christus, de mens en de ernst van de zonde. Terwijl de orthodoxie Jezus als God en mens in één persoon belijdt, ziet de vrijzinnigheid Jezus slechts als mens. De vrijzinnigheid ontkent dat God in Zijn heiligheid de zonde niet ongestraft kan laten. Verzoening door voldoening is dan ook niet nodig. Als een mens berouw heeft over de zonde, is dat genoeg.
De vrijzinnigheid ziet geen verband tussen Gods genade en het kruis. Volgens de orthodoxie wordt een mens in zonden ontvangen en geboren en is hij een kind des toorns, tenzij hij wedergeboren wordt. De vrijzinnigheid belijdt dat God ons aller Vader is en Christus als aller broeder. Een bekend vrijzinnig lied is: ‘Kinderen van één Vader zijn wij alle­maal.’ Voor de vrijzinnigheid is ieder mens niet slechts een (gevallen) beeld-drager van God maar een kind van de hemelse Vader.
Terwijl de klassieke vrijzinnigheid grotendeels verdwenen is, is een groot deel van de recht­zinnigheid steeds meer in vrij-zinnige richting opgeschoven. De prominente Duitse missio-loog Peter Beyerhaus, die inmiddels een zeer hoge leeftijd heeft bereikt, signaleerde deze ont­wik­keling al een aantal jaren ge­leden. Het is ene ontwikkeling die niet alleen wereld-wijd maar ook in Nederland zichtbaar is.
Ook bij mensen die zich als orthodox zien, zo constateerde Beyer­haus, wordt de inhoud van het Evangelie ‘transformatie van het leven in de richting van meer vrede en gerechtigheid op deze wereld. Christenen moeten zich bezighouden met het oprich­ten van Gods Koninkrijk in de zin van een politieke en maatschappelijke orde voor de samen­leving. (..) Juist de zaken waartegen de evangelicalen zich hebben verzet, wor-den nu door hen omarmd.’

De aard van Gods koninkrijk
Kenmerkend voor de klassieke theologie is dat Gods konin-krijk niet van deze wereld is. Een christen heeft als rent-meester een taak in deze samenleving, maar is allereerst pelgrim. Als pelgrim is zijn diepste dat mensen om hem heen medepelgrims worden. Daarom staat Evan­gelieverkondiging als verzoening met God en redding van de toekomende toorn in het centrum. Augustinus maakt in zijn hoofdwerk De stad van God een nadrukkelijk onderscheid tussen de geestelijk en de aardse vrede.
De geestelijke vrede is een zaak van de stad van God. Zij wordt alleen binnen de Kerk gevonden en in deze bedeling is zij niet het deel van allen die tot de Kerk behoren. De aardse vrede is een zaak van de aardse stad. Augustinus ziet het als een grote zegen als een overheid aardse vrede tot stand kan brengen. Ook christenen kunnen en mogen bij de overheid en breder in de samenleving een taak hebben om de aardse vrede te realiseren. Veel dieper gaat echter de geestelijke vrede. Alleen het bezit daarvan telt als het gaat om de ingang in het nieuwe Jeruzalem.
Aansluitend bij de genoemde gedachten van Augustinus maakt Calvijn in het slothoofdstuk van zijn uiteindelijke uitgave van de Institutie onderscheid tussen de geestelijke gerechtigheid en burgerlijke gerechtigheid. We moeten die twee niet met elkaar vermengen. Geestelijke ge­rechtigheid wordt alleen ontvangen in geloofsvereniging met Christus. 
Uiteraard stempelt dat het gehele leven van hem of haar die zo met Christus is verbonden. Ordening van de samen­leving in het licht van Gods heilzame gehouden verbindt Calvijn echter niet met de geestelijke maar met de burgerlijke gerechtigheid. Het is geen zaak van het Evangelie maar van de wet als regel voor het maatschappelijke leven.
In de liberale theologie wordt transformatie van de samen-leving met de realisatie van het ko­nin­krijk van God gelijk ge-steld. Het koninkrijk van God is wel van deze wereld. Evan-gelicals zijn de laatste jaren gaan spreken over het oprichten van het tekenen van Gods koninkrijk in deze werkelijkheid. Dan moeten we denken aan bestrijding van armoede, alfabetise-rings­pro­gramma’s, het meewerken aan meer sociale cohesie in een buurt.
Nu zijn die zaken als zo­­danig niet verkeerd. Allesbehalve dat. Echter het is heel bedenkelijk als deze zaken rechtstreeks met de komst van Gods koninkrijk worden verbonden. Dat laatste zien we in ons vaderland ook bij mensen die zich reformato-risch noemen. Meer dan men zelf in de gaten heeft, is menig-een behoorlijk beïnvloed door het gedachtegoed van liberale theologieën.
In onderscheid met klassiek vrijzinnigen belijdt men de godheid van Christus en de realiteit van Zijn opstanding, maar als het gaat om Zijn werk staat men veel dichter bij de klassieke vrijzinnigheid dan bij de klassieke orthodoxie. Het werk van Christus wordt vooral in aardse termen verstaan. Over de toekomende toorn wordt niet of nauwelijks gesproken. 
Daarom kan al helemaal niet duidelijk worden dat de kern van Christus’ werk daarin bestaat dat Hij plaats­vervangend de toorn van God heeft weggedragen en zo allen die in Hem geloven daarvan verlost. Daarom mag een christen onbe-vreesd uitzien naar de wederkomst van Christus. Een christen is een mens die overgegaan is uit de dood in het leven. Daarom is zijn wandel is in de hemel.
In de vier evangeliën wordt over tekenen, wonderen en krachten gesproken in het kader van de komst van de Heere Jezus Christus. Zij tonen ons dat Hij de beloofde Verlosser is. Zij laten ons ook iets zien van datgene wat Hij tot stand wil brengen. Echter, de tekenen die Hij verricht hebben geen betekenis op zichzelf. Zij zijn bedoeld om degenen die deze tekenen ontvangen of aanschouwen tot het geloof in Hem en het ingaan in het koninkrijk van God te bewegen. Dat is geen automatisme.
Tien melaatsen werden gereinigd en slechts één keerde terug om God de eer te geven (Lukas 17:18). Een grote schare werd door Johannes op wondervolle wijze gespijzigd. Echter, de meesten die het vermenigvuldigde brood hadden gegeten, keer­den zich vervolgens af van Hem Die het brood verme-nigvuldigd had en Die kon zeggen dat Hij het levende Brood was dat uit de hemel was neergedaald (Joh. 6:51)

Een hartenkreet van Bart Jan Spruijt
Ik kom mede tot deze uiteenzetting omdat Bart Jan Spruijt enige tijd geleden een artikel schreef in het RD waarin hij de koerswijziging besprak die de stichting Tot Heil des volks heeft ge­maakt. Hij zag een zelfde ontwikkeling als bij het Leger des Heils
Hoe voorbeeldig de hulp­verl­ening door het Leger des Heils verricht ook mag zijn, ze is losgemaakt van het klassieke Evangelie. Zeker in Nederland past de atmosfeer van het Leger des Heils beter bij de vrij­zinnigheid dan bij de ortho-doxie; ook als wij die breed nemen.
De wortels van Tot Heil des volks liggen in het negentiende-eeuwse Reveil. Het Reveil heeft altijd onomwonden beleden dat de verzoening door voldoe­ning het hart is van het christe-lijke geloof. Het ging er de mannen en vrouwen van het Reveil om dat mensen deze waarheid met het hart beleden. Zij wisten dat hij of zij die zelf mag weten uit enkel genade door Christus’ bloed te zijn verzoend en van de toekomende toorn te zijn verlost, niet anders dan bewogen kan zijn met mensen om hem heen die daarvan niet weten.
Tot Heil des volks was een vereniging (in de tweede helft van de twintigste eeuw werd het een stichting) die verbreiding van dit klassieke Evangelie paarde met het geven christelijk onder-wijs, maat­schap­pelijke hulpverlening en een profetisch geluid in de samenleving. Tot Heil des volks was niet specifiek gereformeerd maar wel klassiek orthodox in het belijden van het Evangelie van verzoening.
Een aantal jaren geleden werd de vrijgemaakt gereformeerde predikant ds. Gert Hutten als directeur benoemd. Van een afstand riep bij meerderen deze benoeming vragen op. De Gere­formeerde Kerken Vrijgemaakt zijn heel sterk in bewe-ging. Dat merk je als het gaat om de visie op het Schriftgezag, de centrale betekenis van verzoening door voldoening. de realiteit van de toekomende toorn, de aanvaardbaarheid van homoseksuele relaties. Waar zou deze ds. Hutten staan? 
Al heel spoedig werd duidelijk dat intern zijn benoeming tot grote ver­deeld­heid leidde. Tien medewerkers onder wie Krijn de Jong en Hans Frinsel vertrokken. Twee leden van de raad van toezicht trokken zicht terug. Twee managers van belangrijke projecten (het Scharlaken Koord en Different) plus de complete redactie van het tijdschrift De Oogst namen afscheid. Ook oud-directeur Johan Frinsel heeft zich na de benoeming van Hutten uitdrukkelijk van het Heil gedistan-tieerd. 
Er kwam een commissie van onderzoek en de leden van de Raad van Toezicht maakten lang­zaam maar zeker plaats voor andere personen. Voorzitter van die raad werd prof. Frank van der Duijn Schouten. Hij beloofde in een interview met het ND (januari 2016) een ‘stevig be­zin­ningstraject’, een ‘zekere ruimte’ voor de nieuwe directeur om zich waar te maken en zijn inzet om het Heil herkenbaar te houden voor de orthodox-evangelische en reformatorische ach­terban. 
Zo’n belofte verplicht. Spruijt legde er de vinger bij dat deze belofte niet is nagekomen. In een interview aan het begin van dit jaar met Groot Nieuw Radio gaf Hutten aan: ‘Wij hebben een nieuwe missie. Onze nieuwe identiteit is: Zie Jezus, leef vrij. In al onze projecten zijn we bezig met vrijheid. We zeggen niet: Verkondig Jezus. Dat vinden we ook belangrijk. Maar ik geloof dat Jezus Zichzelf zichtbaar maakt, op heel onver-wachte manieren, zelfs in een prostituee en een dakloze.’

Een teleurstellende reactie
Het artikel kwam hem wel op een bijzonder felle reactie Van der Duijn Schouten te staan. Die ging vrijwel uitsluitend op formele kanten in. Het enige wat hout sneed was zijn opmer-king dat het Heil meer is dan Hutten. Als er nog altijd mede-werkers zijn die vanuit de oorspronkelijke doelstelling hun werk doen is dat alleen maar verblijdend.
Ik denk ook niet dat Spruijt dat heeft willen ontkennen. In een ver­volg gaf hij aan dat zijn artikel een pleidooi is om terug te keren naar de oorspronkelijke koers. Die wordt bepaald door Hutten niet uitgedragen en Hutten is naar buiten toe wel het gezicht van het Heil. Daar gaat Van der Duijn Schouten in zijn reactie geheel niet op in.
Wie de Bijbel ter harte neemt, ziet in mensen om zich heen mensen die allereerst verzoening met God nodig hebben. Het zijn mensen aan wie Christus als enige Zaligmaker bekend moet worden gemaakt. Dat mag en moet in woord en daad. Iets anders is dat Christus in mensen om ons heen zichtbaar zou zijn, als zij niet getrokken zijn uit de duisternis tot God wonderbare licht. En dat laatste beweerd Hutten nu juist wel. Daarin verschilt zijn positie niet van de klas­sieke vrijzinnig-heid.
Ik laat de dakloze even liggen, maar als Hutten beweerd dat Christus ook zichtbaar wordt in een prostituee die God aan het einde van de dag dankt voor haar cliënten, staat dat haaks op 1 Korinthe 6:10: ‘Dwaalt niet; noch hoereerders, noch afgo-dendienaars, noch overspelers, noch ontuchtigen, noch die bij mannen liggen, noch dieven, noch gierigaards, noch dron­kaards, geen lasteraars, geen rovers zullen het Koninkrijk Gods beërven.’ Wij kennen allen ten dele. Het heeft dat wij bepaalde elementen van de Bijbelse boodschap niet goed hebben verstaan, houdt ons op zich niet buiten het koninkrijk van God. Echter, er zijn zowel als het gaat om de leer als het leven zaken waarvoor dat wel geldt.
Bij de leer kunnen we denken aan het belijden van de Drie-eenheid en van de realiteit van de opstanding van Christus uit de doden en bij het leven aan het belang van seksuele reinheid. Als Hutten ook in een prostituee het beeld van Christus kan zien, moeten wij hem in het licht van de Schrift als een dwaalleraar typeren. Dat is iemand die hen die op de brede weg zijn naar de rampzaligheid voorspiegelt dat zij toch op de smalle weg zijn. In de reactie van Van der Duijn Schouten is de ernst van deze zaak volstrekt afwezig.
Van der Duijn Schouten noemt in zijn reactie onder andere dat hij Spruijt had kunnen vertellen dat de raad van toezicht van het Heil inmiddels weer voltallig is: zeven personen, onder wie drie uit de reformatorische gezindte. Buiten dat Van der Duijn Schouten voorzitter is, ken ik de nam van geen van de mensen die in deze raad zitting hebben. 
Niemand hoeft het zich persoonlijk aan te trekken, maar de opmerking van Van der Duijn Schouten zegt alleen iets over de sociologische achtergrond van deze leden. Stemmen deze mensen van harte in met de gereformeerde belijdenis en dan denk ik heel in het bijzonder aan zondag 1 van de Heidel-bergse Catechismus.
Hutten, wiens kritiek van Spruijt op hem door Van der Duijn Schouten niet wordt weersproken laat staan weerlegd, is er een voorbeeld van dat iemand tot de reformatorische gezindte kan behoren en niet alleen ver van de gereformeerde belijdenis afstaan maar ook van de klassieke orthodoxie in brede zin van het woord. Met heimwee denk ik dan terug aan de tijd dat Johan Frinsel naar buiten het gezicht van Tot heil des volks bepaalde.
Hij behoort niet tot de reformatorische gezindte en neemt ook een aantal elementen van de gereformeerde belijdenis niet voor zijn rekening. Hij belijdt wel zonder reserve de belang-rijkste kernen van die belijdenis: de verzoening met God door het plaatsvervangend lijden en sterven van Christus, de noodzaak van een levend geloof tot uiting komend in een wandel gericht op en genormeerd aan het Woord van God. Ik wil maar zeggen dat ik veel liever zie dat evangelische men-sen het gezicht naar buiten bepalen die klassiek orthodox zijn dan reformatorisch of gereformeerde die van de kern van de boodschap van de Reformatie zijn vervreemd.
Op de digitale media werd gereageerd zowel op de bijdrage van Spruijt als van Van der Duijn Schouten. Opvallend was dat Spruijt meer kritiek dan bijval kreeg. Bijval was er vooral van leden van de Gerefor­meerde Kerken Vrijgemaakt die met verdriet ontwikkelingen in eigen kring constateren en zich helemaal in de analyse van Spruijt herkenden. Kritiek was er niet in de laat­ste plaats van leden van allerlei andere kerken en kringen die reformatorisch zeggen te zijn.

Een koerswijziging die mogelijk werd omdat kerkelijk Nederland van koers wijzigt
Hoe is het mogelijk dat een pleidooi om het klassieke Evan-gelie van zonde en genade, van verzoening door vol-doening, van wedergeboorte, geloof en bekering zo weinig bijval krijgt ook van menigeen die gereformeerd of refor-matorisch noemt?! Hoe komt het dat ook in evan­ge­li­sche kring zich hier de laatste decennia grote verschuivingen hebben voor-gedaan?!
Dan moe­ten we antwoorden dat de kijk op God en op de mens zowel in reformatorische als evan­ge­li­sche kring bij velen fun-damenteel is veranderd. God wordt louter als barmhartige Vader gezien en niet als een heilig en rechtvaardig God Die de zonden niet door de vingers kan zien en ongestraft kan laten.
Lang in alle kerken die de gereformeerde belijdenis erkennen wordt bij de bediening de doop het klassieke doopsformulier nog voorgelezen. In nieuwere formulieren is de zin dat wij van nature allen kinderen des toorns zijn en daarom aan allerhande ellende, ja aan de verdoemenis zelf onderworpen zijn ver-dwenen. 
Dat raakt de kern van het Evangelie. Als wij geen kind des toorns zijn, hebben we ook geen redding van de toekomende toorn nodig. In nieuwe formu­lie­ren wordt gezegd dat wij in een door de zonde verscheurde wereld zijn geboren. De nadruk valt op leed en onrecht. Daarvan verlost Christus. Zo kom je bij de nieuwe koers van het Heil.
Ik denk ook aan het in evangelische en reformatorische kring veel gezongen lied ‘Je bent een parel in Gods hand.’ Voor dat lied is geen Bijbels fundament. Het Evangelie Zelf is een parel en Christus mogen we een parel noemen, maar wij zijn het niet. We zijn van huis uit kinderen des toorns en ook als wij wedergeboren zijn, zijn we bepaald nog geen parel. Bij het lied je bent een parel in Gods hand is de focus de natuurlijke capaciteiten van de mens en niet de noodzaak en realiteit van verzoening met God.
Ik wijs ook op ontwikkelingen in de rooms-katholieke kerk. Tussen Rome en de Reformatie was en is een kloof. Met het Tweede Vaticaanse concilie gaf Rome aan meer open te willen zijn niet alleen naar christenen buiten haar, maar ook naar de wereld. De genade is verbonden met de schepping. Rome dacht vanouds veel meer in termen van natuur en genade dan van zonde en genade.
Dat is sinds Vaticanum II alleen nog meer versterkt. Volgens Vaticanum II is ieder mens feitelijk potentieel al een kind van God. Niet de breuk tussen God en mens staat centraal, maar dat de mens aangelegd is op genade en daar op zijn minst in potentie al in deelt. In een interview in De Oogst, een uitgave van Tot heil des volks, gaf de evangelische voorganger Wilkin van der Kamp aan dat hij juist op dit punt de eigentijdse rooms-katholieke theologie waardeert en bijvalt.
Via internet preken beluisterend van Amsterdamse predi-kanten die tot de Gereformeerde Bond behoorden, moest ik constateren dat ook in hun preken de realiteit van de toe-komende toorn en van verzoening door voldoening met Christus’ bloed geen plaats heeft. 
De betekenis van Christus dat Hij in deze door leed en zonde verscheurde werkelijkheid is ingedaald en heel die werke-lijkheid door Zijn dood en opstanding teruggebracht heeft bij God. Dat dit werkelijk is mogen wij en moeten wij geloven. Dat ben je wel in een heel ander geestelijk wereld dan die van de Reformatoren en van mannen als Groen van Prinsterer, Da Costa en ds. Jan de Liefde, de oprichter van Tot heil des Volks.
Er kan ook gewezen worden op de geweldige verschuivingen die de EO sinds haar oprichting heeft gemaakt. Allerlei zaken waartegen men zich bij de oprichting keerde, worden nu ver­breid. Heel nadrukkelijk wil de EO ook de vrijzinnigheid vertegenwoordigen. Vóór de  Tweede Oorlog werd naast de NCRV de Vrijzinnig) Protestantse Radio Omroep (VPRO) opgericht omdat de NCRV geen ruimte aan de vrijzinnigheid wilde geven. Die moeite heeft de NCRV allang niet meer en inmiddels de EO ook niet. Trouwens al langer is in vele pro­gram­ma’s van de EO is geloof meer een kwestie van gevoel en emotie en wanneer die weg wordt inge­slagen wordt de overstap van orthodoxie naar vrijzinnig klein.
Heel opvallend vond ik dat minister Plasterk, die de rooms-katholieke kerk en het christelijke geloof de rug toekeerde, in het programma Adieu God tegen programmamaker Tijs van de Brink op een gegeven moment de opmerking maakte: ‘Waar hebben we het dan nog over?!’ Van de Brink wilde namelijk niet zeggen dat hij zeker wist dat het christelijke geloof universeel waar is. Daar zegt hij helemaal niet mee bezig te zijn. Hij wist alleen dat iets van Jezus merkte.
Voor zover hij in gesprek met mensen in zijn programma de inhoud van het christelijke geloof ter sprake zijn dat deugden en normen die christenen en niet-christenen zo niet gemeen­schappelijk hebben, die toch op zijn minst kunnen hebben. De werkelijke inhoud van het Evan­gelie, namelijk verzoening van een schuldig mens met God komt nooit ter sprake. Dan geldt inderdaad ‘Waar hebben we het dan nog over?!’
Wat ik wil aangeven is dat de koerswijziging van Tot heil des volks niet op zichzelf staat. Zij weerspiegelt wat breed in kerkelijk Nederland. Als in de kerken lang niet overal een Bijbels, getuigend en profetisch geluid klinkt, moet het ons niet bevreemden dat organisaties hoe bijbels en gereformeerd hun grondslag ook mag zijn, daarvan gaan vervreemden.

We moeten niet mismoedig maar getrouw zijn
Wat is de slotsom? Niet dat wij mismoedig moeten of mogen zijn. Allereerst wordt er in Neder­land nog op meer dan één plek en in meer dan één kring Bijbels gepreekt. Er zijn nog altijd belijdende christenen die hun belijdenis met een god-zalige levenswandel paren. Dat is al helemaal wereldwijd het geval.
Wel moeten we zeggen dat op het zuidelijke halfrond, als we afgaan op wat publiek naar buiten komt, meer belijdende christenen zijn te vinden dan in Europa en Noord-Amerika. Wat God van ons vraagt, is dat wij getrouw zijn. Dat kunnen wij alleen zijn als wij tot in het diepst van ons hart overtuigd zijn van het Evangelie van verzoening met God door Christus’ bloed. Die zekerheid wordt bewerkstelligt door de Heilige Geest. Zo worden we ook gedrongen dit Evangelie te belijden en te verbreiden.
Van belang is mensen niet te beoordelen aan de hand van een label. Of dat nu ‘reformatorisch’ of ‘evangelisch’ is, maar aan de hand van datgene wat zij metterdaad geloven en uitdragen. Dan weet ik wel dat de gereformeerde belijdenis een middel is ons bij de kernen van het Evangelie te bewa-ren. In geen belijdenis wordt het christelijke geloof zo diep vertolkt als daar. 
Dat neemt niet weg dat wij dankbaar mogen zijn als christenen het hart van het Evangelie belijdenis zonder dat zij de gehele gereformeerde belijdenis voor hun rekening nemen. Laat iedereen die dit leest, vragen om genade, getrouwheid en vrijmoedigheid. Het geloof is uit het gehoor.
Laten we de Heere smeken of Hij alom in Nederlands Kerk getrouwe dienaren van het Evan­gelie geeft. De kerkge-schiedenis kan ons leren dat de Heere machtig is plotseling en onge­dacht een keer te bewerkstelligen. Dan kan Hij ook daar beginnen waar wat het niet zouden hebben verwacht. Hier geldt de wind blaast waarheen Hij wil. 
Bart Jan Spruijt gaf in een reactie op Van der Duijn Schouten dat een terugkeer naar de oorspronkelijke wortels van Tot heil des volks juist hetgeen is waarnaar hij uitziet. Wat is het verheugend als mensen elkaar gaan bevragen op de kern van het Evangelie en elkaar aansporen het Evangelie van zonden en genade, van schuld en vrijspraak van harte te belijden.
Zeker is dat het werk van Gods Geest altijd gelijk blijft en aan dezelfde zaken herkenbaar is. Waar Gods Geest werkt worden zondaren verslagen van hart. Door een levend geloof worden zij aan Christus verbonden. Zij leunen dagelijks op Hem tot vergeving van zonden en om meer aan Hem gelijk­vor­mig te worden. In woord en daad zoeken zij hun naaste voor Christus te winnen.
Het is aan de Heere Zijn Kerk tot bloei brengen. De Heere vraagt ons dat wij getrouw zijn. Dat mogen we zijn in de wetenschap dat het Evangelie de kracht van God tot zaligheid is en nooit leeg zal weerkeren. God vervult in de geschiedenis Zijn raad. Het bloed van Christus zal kracht houden totdat de laatste die door de Vader aan Christus gegeven is, zal toe-gebracht zijn. Dan breekt de jongste dag aan en leidt Christus Zijn vrijgekochte Kerk het nieuwe Jeruzalem binnen. Wie zou die de kracht van dit bloed kent, niet welgemoed zijn en dat aan anderen betuigen?!

maandag 5 juni 2017

An Outstanding Study on Leviticus

L. Michael Morales, professor on Biblical Studies at Greenville Presbyterian Theological Seminary, Taylors, South Carolina wrote a impressive study on the book of Leviticus. This book of the Pentateuch is of utmost importance to understand not only the Pentateuch but finally the whole Bible. 
Morales explains that the fundamental question of Old Testament cult is how sinful men can become members of the household of God. That is the reason that he gave his study on Leviticus the apt title based on Psalm 24:3 Who Shall Ascend the Mountain of the Lord? This entrance liturgy is at the heart of the book Leviticus- and I would add – it makes also clear how the cult actually functioned in the religious practice and faith of the people of Israel under the Old Testament
The last decennia Old Testament scholars have begun to realize that the Jewish Medieval expositors of the Old Testament rightly saw a connection between the creation narrative and the narrative of the building of the tabernacle. The tabernacle is a repre-sentation of the cosmos and the paradise and God meant the cosmos and the paradise as a sanctuary. 
Morales points to the fact that the seven-day structure of the creation account is mirrored by the tabernacle instructions in Exodus 25-31. Both the end of the first creation account and the instructions of the building of the tabernacle conclude with the Sabbath (Gen. 2:3; Ex. 31:12-18). Man’s chief end is to serve God and to find rest in God.
Morales thinks that the paradise can be compared to the holy of holies of the sanctuary. I would prefer to compare the paradise to holy of the sanctuary among other because we can see a parallel between the tree of life and the golden candlestick. The land of Eden which I distinguish from the paradise, can be compared in my view with the court of the tabernacle and the earth outside land of Eden with the era outside the sanctuary.
I think that the holy of holies is the heaven as the dwelling place of God. The new paradise transcends the old one that the whole new reality according to the book of Revelation can be compared with the holy of holies (Rev. 21:16). I realize the tentative nature on my proposal, because of the limited nature of the evidence, but that is also true for the other view.
In the way he shows the relationship not only between the service of tabernacle and the expulsion from the paradise of our first parents Adam and Eve, Morales surpasses in what has already been written by other authors about the relationship between the cult and the first chapters of Genesis. Morales argues that the cult is God’s remedy to undo the Fall. 
The cult is the reversal of the expulsion from Eden. Eden’s eastward orientation corresponds to the east­ward entrance of the tabernacle. When Adam and Eve were expelled from the paradise they went in eastward direction. Cherubs made it impossible for them to re-enter the paradise.
By the cult the way to communion with God is re-opened for fallen men. In the cult can be seen as a returning to Eden. Certainly worshippers under the Old Testament dispensation experienced that sanctuary as a kind of restored paradise. 
Quite often it has been stated that the Fall of man is not very important for the Old Testament believers, because with perhaps Hos. 6:7 as an exception the Fall is never mentioned apart from Genesis 3. The study of Morales teaches us that the Fall and the resulting alienation between God and man is the rationale for the Old Testament cult. The sanctuary and the cult are the centre the heart of the covenant of God with Israel.
Adam was a kind of priest in the paradise. Already directly after the expulsion of the paradise is re-installed as priest. In the Pentateuch both for the vestments Adam received after the Fall and the vestments of priests the verb ‘to clothe’ (lābaš) and the noun ‘tunics’ (kuttōneth) are used.
I would add that in the service of the sanctuary with the just the reserve direction compared with the expulsion from the paradise. Now the direction is not from the west to the east but from the east to the west. On the Day of Atonement the direction goes most to the west when the high priest enters the holy of holies. Communion with God disrupted by the Fall is only possible through the service of the tabernacle.
And as Morales of course notices: the Day of Atonement is the climax of this service. Leviticus 16 being the centre not only of the book Leviticus but of the whole Pentateuch. Morales detects a chiastic structure in Leviticus with Lev. 16:16-20a – the verses in which the actual rite of atonement is described –as the centre.
Morales rightly defends that the leaning of the hand of the worshipper on the head of the animal of sacrifice signifies that the animal is a vicarious substitute. I am not so sure whether only in the case of the scapegoat, on whom the high priest lays both hands, we can speak of a transfer of sin. The argument of Morales is that the scapegoat was send away from God’s presence, while the flesh of the sacrificial animal is considered most holy and the one, who incinerates the carcass in a clean place, requires no further purification.
I think that it was regarded that by the sprinkling in front of the veil and putting it on the horns on the altar of incense or burnt offering, the sin transfer to the animal was transferred to the altars and broader the sanctuary. In my opinion that was the reason that the flesh of the animal whose blood was put on the horns of the burnt offering altar was considered most holy. We can add that by eating the most holy the priests also had a part in purifying the people of sin.
On the Day of the Atonement by means of the sprinkling of the blood first in the holy of holies and the in the holy and on the burnt offering altar and by the putting of the blood on the altars of incense and burnt offering was removed from the sanctuary and now ritually transferred to the carcasses. That was the reason that the one who incinerates the carcasses on the Day of Atonement in a clean place, requires after that purification. I think that on the Day of Atonement the sins ritually transferred to the priests by eating the most holy
Morales underscores that living holy before God as demanded in the Holiness Code (Leviticus 17-26) is only possible because of the service of the tabernacle described in Leviticus 1-16 including the learning of the distinction between clean and unclean (Leviticus 11-15). The climax of this first part of the book of Leviticus is the description of the ritual of the Day of Atonement. That God’s people is a holy people living for Him and walking in his ways is the final aim of the service of sanctuary.
In the final chapter Morales explains that the Levitical cult of the tabernacle and later temple, it priesthood and rituals is all fulfilled in the incarnation, suffering, death, resurrection and ascension of our Lord Jesus Christ. The coming down from heaven of the New Jerusalem, as the holy of holies with the Lamb as its temple, is the final fulfillment.
I agree fully with the endorsement of Donald A. Carson that this volume will spawn some excellent sermons on Leviticus. Research of the Bible in this way shows that academic study of the Bible stands in the service of the devotion of God.

L. Michael Morales, Who Shall Ascend the Mountain of the Lord? A biblical theology of the book Leviticus,  New Studies in Biblical Theology 37 (Nottingham/Downers Grove: Apollos/IVP-USA, 2015) 347 p., £16,99 (ISBN 9781783593682)